Dijital Araçlar · · 2 dk
Yapay zekâ yanıtını değerlendirme: psikologlar için kontrol listesi
Vaka dışı bilgi, kesinlik, kaynak, alternatif açıklama ve uygulanabilirlik açısından yapay zekâ yanıtını inceleyen kontrol listesi ve kurgusal hata örneği.
Yazar: SüpervizAI · Güncelleme: 2026-10-22
Bir yapay zekâ yanıtı, klinik terimler kullandığı için güvenilir hale gelmez. Değerlendirme; metne sadakat, belirsizliğin açıklığı, kaynakların doğrulanması ve kendi mesleki bağlamına uygunluk üzerinden yapılmalıdır. Bu kontroller yanıtı klinik olarak doğrulamaz; hataları fark etmeye yardımcı olur.
Önce vaka metninde olmayan bilgiyi bul
Yanıttaki her vaka iddiasının hangi cümleye dayandığını sor. Metinde aile öyküsü verilmediği halde bir aile dinamiği kesinmiş gibi anlatılıyorsa bu eklemedir. Danışanın niyeti veya duygusu bildirilmemişken kesinleştiriliyorsa yorumdur.
Kurgusal hata: Girdi “Danışan görüşmeye geç geldi” iken çıktı “Otoriteye öfkesi nedeniyle terapiyi sabote ediyor” diyor. Bu çıkarımın dayanağı yoktur. Önce koşullar ve olayın anlamı öğrenilmelidir; yanıt yeni bilgi sayılmaz.
Yakın konular: not ve özet arasındaki üç açıklamalı hata.
Kesinlik yerine bilgi statüsünü incele
Metin, gözlemle hipotezi ayırıyor mu? Başka açıklamalar mümkün mü? Hangi alanı bilmediğini söylüyor mu? “Kesinlikle”, “mutlaka” gibi ifadeler, sınırlı vaka bilgisinden çıkan yorumlarda ayrıca incelenmelidir.
DSÖ’nün üretken yapay zekâ rehberine ilişkin açıklaması, yanlış bilgi ve otomasyon yanlılığı risklerini ele alır. Bir yanıtı yalnızca ikna edici yazıldığı için benimsemek bu riskleri ortadan kaldırmaz.
Kaynak ve uygunluk kontrolü
Kaynak verilmişse yayını kendin bul; gerçekten var mı, iddiayı destekliyor mu, anlatılan bağlamla ilgili mi? Modelin kendisinden “emin misin?” diye cevap almak bağımsız doğrulama değildir.
Önerilen çalışmanın gerekçesini, kendi eğitimini ve danışanın koşullarını değerlendir. Uygunluğunu değerlendiremediğin bir öneriyi uygulama. Risk veya kriz kararı için yapay zekâ sohbetine dayanma.
Yanıtı düzeltmek için örnek takip sorusu
“Yanıtında vaka metninde bulunmayan ayrıntıları listele. Gözlemi hipotezden ayır. Her hipotez için dayanağı ve eksik bilgiyi göster. Kaynak kullanıyorsan doğrulayabileceğim başlığı ve bağlantıyı ver; kaynak bulamıyorsan bunu belirt.”
SüpervizAI’de bu görev taslağı daraltabilir; ikinci yanıtın da hata üretebileceğini unutma. Yararlı bir soruyu seçmekle klinik bir sonucu kabul etmek farklı işlemlerdir. Son değerlendirme terapistte kalır.
Sık sorulan sorular
Yapay zekâ kaynak gösteriyorsa yanıt doğru mu?
Kaynağın varlığı, doğru aktarılması ve ilgili iddiayı desteklemesi ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Kaynak gösterimi klinik uygunluk garantisi değildir.
Bu içerik SüpervizAI tarafından eğitim ve ürün bilgilendirmesi için hazırlanmıştır. Kurgusal örnekler klinik değerlendirme veya tedavi protokolü değildir. Klinik karar ve mesleki sorumluluk terapistte kalır.
Kaynaklar
Ürün açıklamaları SüpervizAI tarafından hazırlanmıştır. Kaynak gösterimi, bu kuruluşların SüpervizAI’yi onayladığı anlamına gelmez.